Stikel en it koartste paad nei Lange Prins

StikelTekst en yllustraasjes: Janneke de Boer (sokiets.blogspot.nl)

Stikel hâldt fan aventoer. Mar hy treft it net, hy wennet yn in hiel saai bosk. Op in dei feroaret alles. De postdo bringt him in útnûging foar it feest fan Lange Prins! Aventoerlik as er is, giet Stikel fuort op ’en paad. Mar: wêr is it kastiel ek alwer? En: watfoar kado moat Lange Prins ha op syn feest? It wurdt in bysûndere reis. De moaiste en nuverste kadootsjes kriget er mei fan de bisten, mar hy rekket se ek wer kwyt. En as er einliks by it kastiel komt, wurdt er oanfallen troch in draak en in swurd! It komt allegear goed, gelokkich. Tiid foar feest! Mar Stikel is sa wurch wurden fan de reis…

In nij Frysk printeboek, hoera hyp hyp! Mei sa no en dan prachtige Fryske wurden lykas ‘blebberbeien’, ‘tsjoene’, ‘hoeden’ en ‘ûnhuerich’. En dan ek noch in kombinaasje fan proaza en poëzij, sa’t it sa moai op it omslach stiet.

Is it in ferhaal mei fersen? Of Is it in fers mei ferhaaltsjes? Ik kin eins net kieze. De earste kear lêzen wie even wennen: nei it fers woe ik hingjen bliuwe yn it metrum en nei it ferhaaltsje moast ik echt skeakelje nei it fers. Mar: dat wie de earste kear. Miskien woe ik gewoan te hastich witte oft Stikel wol echt by Lange Prins komme soe. De twadde kear wie it al in stik makliker. En mei it foarlêzen rekken de bern hielendal net yn de war. It heart gewoan byelkoar; it is itselde, it is ien aventoer.
Foar guon dichtrigels bin ik te nijsgjirrich, tink ik. As der stiet ‘De mol leit te drûgjen’, tink ik: ‘Wat hat er dien? Hat er yn bad west? Is er útglide yn in plasse? Swit er sa bot fan it graven?’ En by ‘Grypsto in hantsjefol slakken?’ bliuw ik benijd nei wêr’t dy slakken bedarje. Komme dy wier op de taart foar de prins? En dat labyrint: wat bart der yn it labyrint? Hoe kin Stikel syn kadootsjes dêr kwytreitsje?

It is in hiel kleurich ferhaal. It giet fan in griene kikkert, fia in rôze flamingo, lâns in grize tsjoender, in oranje foks en in fjoerreade draak nei it kleurige kastiel fan Lange Prins. Mar… yn it boek sit gjin kleur! Soest sizze kinne: wat skande! Dat wie myn earste reaksje. Sa’n kleurich ferhaal en dan plaatsjes yn swart-wyt? Mar toch sjochst de kleuren foar dy. Ik tink dat it komt fan de kleurige taal. En as dat my te min is, dan kin ik fansels altyd sels de kleurkes noch wol pakke. Miskien is dat de bedoeling wol? Dat is dan wol hiel knap betocht! Ik moat bekenne: ik hâld fan moaie paginagrutte kleurige yllustraasjes yn printeboeken. Mar it idee om sels de kleur yn it printeboek ta te foegjen en it sa unyk te meitsjen, fyn ik toch ek wol hiel leuk.

Al mei al is ‘Stikel en it koartste paad nei Lange Prins’ in fleurich printeboek om foar te lêzen, om te lústerjen, om te rimen, om te rieden, om te kleurjen, om te tellen, om yn te sykjen en om mei te boartsjen.

Pykje Fjouwer

PykjeFjouwertekst: Lida Dykstra (lidadijkstra.nl)
yllustraasjes: Ina Halleman

Yn it nêst fan mem Skries leit noch ien aai. Mar Mem wurdt senuwachtich. It duorret har te lang. Se nimt de pykjes dy’t der al binne mei en giet fuort. Net folle letter slagget it pykje Fjouwer om de dop stikken te krijen. Hy begjint om te skarreljen yn it gers. Mar mem Skries wist it al: de greide kin gefaarlik wêze foar lytse skriezen. Pykje Fjouwer moat yn ’e slach mei in in grut brullend meunster, in sleat en in wiete tonge oer syn kop. Gelokkich is de tonge net fan in foks, mar fan Kealtsje, dy’t him meinimt nei de pleats. Pykje Fjouwer hat it dêr bêst nei ’t sin, mar toch begjint it te kribeljen. Hy wol op reis! Hy giet op syk nei de oare skriezen om mei harren nei Afrika te fleanen. It wurdt kâld yn Fryslân, it wurdt winter. Kealtsje tinkt oan pykje Fjouwer. Soe er syn freon oait nochris wer sjen? En dan, as de sinne wer begjint te skinen, sit der ynienen in skries op ’e hikkepeal. Pykje Fjouwer! Mei syn wyfke is er wer werom op it blomkelân by de pleats. Der komt in nij nêst en der komme fjouwer aaikes. As der trije aaikes útkommen binne, wurdt mem Skries ûngeduldich. Se wol fuort mei har trije pykjes. Mar dat lit heit Skries fansels net gebeure!

In fantasyferhaal, mar tichtby hoe’t it yn de natuer echt giet. Fansels rêdt in kealtsje in skriezepyk net út de sleat, mar skriezen meitsje wol lange reizen en witte op wûnderlike wize it paad nei harren bertegrûn wer te finen. Net in nij ferhaal, in ferhaal fan alle tiden. De klassike, hast nostalgyske yllustraasjes passe prachtich. Ast wolst kinst in soad opstekke fan ‘Pykje Fjouwer’, mar ast dat net wolst, is it boek noch altyd in lekker fleurich maitiidboek. Sels hie ik graach dy aventuerlike reis nei Afrika meibelibbe mei pykje Fjouwer, mar miskien makket dat mystearje it wol spannender.

Achteryn it boek stiet ynformaasje oer de skries. Dat makket it boek hiel geskikt foar wat âldere bern en om te brûken op skoalle. It klassike ‘Simmermoarn-sankje’ is in feest fan herkenning foar noch wat âlder. Ik koe mar ien kûplet, mar de bisten yn it printeboek ha gelyk: se sitte der allegear yn. Dat is in leuk sykspultsje as ekstra bonus. En: dat spultsje kinst ek bûten dwaan!

Yn it boek wurdt ferwiisd nei de webside www.keningfanegreide.nl. Dêr kinst ûnder oare de reis fan de skriezen folgje. Dan belibbest de lange reis toch noch in bytsje mei.