De Huodsjes fan Mata-Hari

HuodsjesfanMataHaritekst: Lida Dykstra (lidadijkstra.nl)
yllustraasjes: Natascha Stenvert (nataschastenvert.nl)

Selden ha ik sa’n kleurich, ryk yllustrearre, eksoatysk eagjend berneboek sjoen foar boppebouwers. It omslach fan it boek springt echt yn it each. In soad kleur, mar seker net bernich. Hast klassyk, mar seker net âlderwetsk. In omslach dat my yn elk gefal útnûget om de ynhâld te besjen. Wurde jim ek al nijsgjirrich?

‘De huodsjes fan Mata-Hari’ fertelt it ferhaal fan Margaretha Zelle. It is in ferhaal dêr’t ik de grutte linen wol fan kin. Gjin wûnder, want sokke eksoatyske ferhalen mei sa’n dramatysk ferrin binne der net safolle oer Friezinnen. Yn it boek ‘Gewoan gek op skiednis’ hie ik dêr al wat mear oer lêzen.
Dochs is dit krekt wat oars. It is in ynformaasjeboek, o ja seker! It giet yn detail oer it libben fan Margaretha Zelle. Oer har jeugd, oer har reizen, oer har wurk, oer har ein. Allinne wurdt it ferhaal net ferteld troch harsels, of troch ien dy’t tichby har stie of troch in biograaf. It ferhaal wurdt ferteld troch de huodsjes dy’t Margaretha yn har libben drûgen hat. Oké, ik moat bekenne: huodsjes dy’t mei-inoar prate? Yn in ferhaal foar 10-plussers? Net it earste dêr’t ik entûsjast fan wurd… Mar myn nijsgjirrigens wint it en geandewei fernim ik dat de huodsjes prachtich de fasen fan it libben fan Margaretha -en letter Mata-Hari- sjenlitte. En dan ferjit ik eins dat ik in petear tusken huodsjes lês. Ik sjoch it libben fan de eigenaresse fan de huodsjes foar my. En net allinne yn myn holle, troch de wurden fan Lida Dykstra. Mar seker ek troch de prachtige kollaazje-yllustraasjes fan Natascha Stenvert. Tekeningen, âlde foto’s fan Margaretha Zelle, kaartsjes út dy tiid, kranteberjochten, stikjes út brieven skreaun troch of oan Mata-Hari. It boek is in feest foar it each en foar nijsgjirrige minsken. Der is safolle te sjen en te ûntdekken.

Yn ‘De huodjes fan Mata-Hari’ learst fanalles oer it libben fan Mata-Hari. It is in soad ynformaasje, ek ynformaasje dêr’t in groep 7- of groep 8-er miskien net folle mei kin. Lykas de problemen yn har houlik en har leafde foar mannen yn unifoarm. Mar dat heart fansels wol by it ferhaal fan Mata-Hari. En de wize fan fertellen en de prachtige yllustraasjes meitsje it, neist de ynformaasje, dochs ek echt in ferhaal wêrfanst witte wolst hoe’t it ôfrint. Soene se no wier Margaretha foar it fjoerpeleton sette?

‘De huodsjes fan Mata-Hari’ is in moaie, rike ynformaasjeboarne foar in wurkstik oer Mata-Hari, mar it is ek in boek om foar te lêzen oan boppebouwers of sels te lêzen yn in hoekje fan de bank. Petsje… eh… huodsje ôf foar dit moaie boek.

Bor en de boef!

Borendeboeftekst: Jan Schotanus (dattekstbureau.nl)
yllustraasjes: Natascha Stenvert (nataschastenvert.nl)
út ‘e rige lêsboekjes by Studio F

Jaap hat in bysûndere kat. Dat is Bor. Bor is gek op knopkes. En hy wit ek noch wêr ‘t se foar binne. Bor kin kofje en tee sette, de garaazjedoar iepen en ticht dwaan en hy docht it ljocht oan en út mei it kastje wat Jaap syn heit makke hat. Oare minsken kinne hast net leauwe dat Bor dat allegear kin, mar foar Jaap-en-dy is dat hiel gewoan.
Jaap hat mei syn freon op it paad nei de garaazje in moaie sniebaan makke foar de slide. Dat paad rint moai steil nei beneden, want de garaazje is ûnder it hûs. Nei in hiele dei slydzje en snieballen goaie, geane Jaap en heit en mem betiid op bêd. En dan komt de boef. Hy hat de bûsen al fol beurzen en de kaai fan ‘e auto en wol ek noch de televyzje meinimme. Mar hy hat bûten Bor rekkene! Troch krekt op it goeie momint op it goeie knopke te drukken, en mei in bytsje help fan ‘e sniebaan fan Jaap, wit Bor de boef te fangen! En dan blykt Bor ek noch in hiele goeie televyzjestjer te wêzen.
“Bor en de boef” is in hearlik, humoristysk boek oer in jonge en syn kat. Echt fan no, mei oeral in ôfstânsbetsjinning foar, in hippe mem yn in snelle wein en in buorman dy ‘t alles filmje wol mei syn camera. Mar ek echt fan alle tiden, mei it allerleafste húsdier, slydzjende freonen en waarme sûkelarjemolke. En der sit noch aventoer yn ek.
Ik fyn it ek moai dat it echt skreaun is om troch bern sels lêzen te wurden. Dat is fansels de  hiele opset west fan ‘e rige lêsboekjes fan Studio F (dat is de methoade foar Frysk op ‘e basisskoalle). En dat is goed slagge: net allinne it ferhaal stiet ticht by de bern, mar ek de wurden dy ‘t brûkt wurde. Ek de dikte fan it boekje skrikt net ôf. Nee, gjin ekskús mear: Frysk lêze! Jimme kinne it!

lêsnivo AVI E4/ M5 = ein groep 4/ midden groep 5
(mar ek seker noch leuk foar hegere lêsnivo’s)